انواع پارکینگ در ساختمانها؛ تفاوت پارکینگ سندی، مشاع و مزاحم در اسناد ملکی

نوژان مگ|NozhanMag – پارکینگ صرفاً محلی برای توقف خودرو نیست، بلکه بخشی از عرصه و اعیان ملک محسوب میشود و از نظر حقوقی، ارزش و جایگاه ویژهای دارد. بسیاری از اختلافات میان مالکان و ساکنان ساختمانها ناشی از ناآگاهی نسبت به نوع و وضعیت حقوقی پارکینگ است.
شناخت انواع پارکینگ و مفاهیم مرتبط با آن، از بروز بسیاری از مشکلات در آینده جلوگیری میکند. در ادامه، مهمترین انواع پارکینگ در ساختمانها را بررسی میکنیم.
۱. پارکینگ اختصاصی (سندی)
پارکینگ اختصاصی یا سندی، مطمئنترین و باارزشترین نوع پارکینگ است.
این نوع پارکینگ بهصورت صریح و دقیق در سند رسمی ملک (سند تکبرگ یا دفترچهای) قید شده و مرزهای آن مطابق با نقشه تفکیکی ساختمان مشخص است.
ویژگیهای پارکینگ اختصاصی:
-
مالکیت کامل و انحصاری آن متعلق به دارنده سند است.
-
هیچ شخصی، حتی مدیر یا هیئتمدیره ساختمان، حق استفاده از آن را بدون رضایت مالک ندارد.
-
امکان اجاره، نقلوانتقال یا واگذاری آن منوط به تصمیم مالک است.
-
در معاملات ملکی، وجود پارکینگ اختصاصی بهطور مستقیم بر ارزش ملک تأثیرگذار است.
۲. پارکینگ مشاع
پارکینگ مشاع، پارکینگی است که در سند هیچ واحدی بهطور مستقل قید نشده و میان تمامی مالکان ساختمان مشترک محسوب میشود. این نوع پارکینگ از اموال مشاع ساختمان بهشمار میآید و نحوه بهرهبرداری از آن باید با توافق ساکنان تعیین گردد.
نکات مهم در خصوص پارکینگ مشاع:
-
استفاده از آن صرفاً بر اساس تصمیم جمعی مالکان (مانند نوبتبندی یا قرعهکشی) مجاز است.
-
هیچ مالک یا ساکنی نمیتواند ادعای اختصاصی بودن بخشی از پارکینگ مشاع را داشته باشد.
-
توافقات صورتگرفته باید در صورتجلسه رسمی ساختمان ثبت و به امضای مالکان برسد تا از بروز اختلاف در آینده جلوگیری شود.
۳. پارکینگ مزاحم
پارکینگ مزاحم (یا پارکینگ پشتسرهم)، به فضایی اطلاق میشود که برای استفاده از آن، مالک ناچار است با مالک پارکینگ مجاور هماهنگی داشته باشد؛ زیرا خودروها در مسیر یکدیگر قرار میگیرند.
ویژگیهای پارکینگ مزاحم:
-
در صورتی که در سند رسمی ملک عبارت «پارکینگ مزاحم» قید شده باشد، از نظر قانونی معتبر است.
-
اولویت ورود و خروج با پارکینگ اصلی است و مالک پارکینگ مزاحم باید در استفاده از آن هماهنگی لازم را انجام دهد.
-
این نوع پارکینگ از نظر ارزش و سهولت استفاده، نسبت به پارکینگ اختصاصی در مرتبه پایینتری قرار دارد.
نکات مهم دربارهٔ مقررات پارکینگ ساختمانها
۱. اجاره پارکینگ به افراد غیرساکن ممنوع است.
مطابق با عرف و مقررات مجتمعهای مسکونی، اجاره پارکینگ به اشخاصی خارج از مجموعه، تنها در صورت درج این موضوع در اساسنامه یا تصویب مجمع عمومی مالکان مجاز خواهد بود.
۲. کاربری پارکینگ صرفاً برای توقف وسایل نقلیه است.
استفاده از پارکینگ برای انباشت کالا، تبدیل به انباری، کارگاه یا هرگونه استفاده تجاری، تخلف محسوب شده و در صورت شکایت یا بازدید شهرداری، مشمول جریمه خواهد بود.
۳. اعتبار قانونی فقط با سند رسمی است.
پارکینگی که صرفاً در قولنامه، مبایعهنامه یا بهصورت شفاهی واگذار شده اما در سند رسمی ثبت نشده باشد، فاقد ارزش و اعتبار حقوقی است. در صورت بروز اختلاف، صرفاً مندرجات سند رسمی ملاک تشخیص مالکیت خواهد بود.
سخن پایانی
شناخت دقیق نوع پارکینگ و وضعیت ثبتی آن، از مهمترین نکات در خرید، فروش یا استفاده از واحدهای ساختمانی است.
پیشنهاد میشود پیش از هرگونه معامله یا توافق، سند رسمی ملک و نقشه تفکیکی ساختمان به دقت بررسی شود تا مالکیت و موقعیت پارکینگ بهصورت شفاف مشخص گردد.
«برای آشنایی با راهکارهای قانونی و عملی برخورد با پارک غیرمجاز جلوی درب منزل، این مطلب را بخوانید.»
