گواهی عدم افراز: شرایط، مراحل دریافت و نکات حقوقی مهم
گواهی عدم افراز: شرایط، مراحل دریافت و نکات حقوقی مهم
نوژان مگ – گواهی عدم افراز سندی رسمی است که در رابطه با املاک مشاع صادر میشود. اما شاید برایتان سوال باشد که “مشاع” یعنی چه؟ ملک مشاع ملکی است که بین دو یا چند نفر مشترک است و هرکدام سهمی از آن دارند، اما این سهم بهطور فیزیکی مشخص نیست. حال اگر این شرکا بخواهند سهم خود را جدا کنند اما امکان تقسیم فیزیکی وجود نداشته باشد، اداره ثبت اسناد و املاک گواهیای به نام “عدم افراز” صادر میکند.
چه زمانی گواهی عدم افراز صادر میشود؟
اگر چند نفر مالک یک ملک باشند و بخواهند آن را تقسیم کنند اما به دلایل مختلف مثل متراژ کم یا موقعیت نامناسب، امکان تقسیم عادلانه وجود نداشته باشد، در این حالت گواهی عدم افراز صادر میشود تا بتوان از طریق قانونی، ملک را به فروش رساند و مبلغ حاصل از فروش بین مالکان تقسیم شود.
شرایط صدور گواهی عدم افراز
گواهی عدم افراز معمولاً برای املاکی صادر میشود که:
- چند مالک دارند.
- قابل تقسیم به بخشهای مساوی نیستند.
- جریان ثبتی آنها در اداره ثبت اسناد تکمیل شده باشد.
مراحل اخذ گواهی عدم افراز
۱. ثبت درخواست افراز: یکی از مالکان مشاعی باید به اداره ثبت محل وقوع ملک مراجعه کرده و درخواست گواهی عدم افراز را ارائه دهد.
۲. بررسی وضعیت ملک: کارشناس اداره ثبت، وضعیت ثبتی پلاک موردنظر را از نظر وجود معارض، بازداشت یا پایان یافتن جریان ثبتی بررسی میکند.
۳. بازدید و کارشناسی: کارشناس مربوطه، ملک را بررسی کرده و نظر خود را درباره امکانپذیر بودن یا نبودن افراز اعلام میکند.
۴. صدور گواهی عدم افراز: اگر تقسیم ملک ممکن نباشد، گواهی عدم افراز صادر شده و مالکان میتوانند برای فروش آن از طریق مراجع قانونی اقدام کنند.
مدارک لازم برای دریافت گواهی عدم افراز
- اصل و کپی سند مالکیت
- مدارک شناسایی مالک یا نماینده قانونی او
- نقشه ثبتی ملک
- فرم تکمیلشده درخواست افراز
- گواهی پایان جریان ثبتی (در صورت نیاز)
مدت زمان صدور گواهی عدم افراز
مدت زمان رسیدگی به درخواست بسته به حجم کاری اداره ثبت، معمولاً بین ۱ تا ۳ ماه است.
نحوه اعتراض به گواهی عدم افراز
اگر یکی از مالکان از صدور این گواهی ناراضی باشد، میتواند ظرف ۱۰ روز پس از دریافت گواهی عدم افراز، اعتراض خود را به دادگاه عمومی حقوقی محل وقوع ملک اعلام کند. دادگاه پس از بررسی مدارک و شواهد، حکم نهایی را صادر خواهد کرد.
تفاوت افراز، عدم افراز و تفکیک
- افراز: یعنی تقسیم ملک مشاع بین شرکا بهطوری که هر شریک، بخش مشخصی از ملک را مالک شود.
- عدم افراز: یعنی ملک قابل تقسیم نیست و باید از طریق دادگاه و مزایده فروخته شود.
- تفکیک: یعنی تقسیم یک ملک به قطعات کوچکتر، بدون در نظر گرفتن مالکیت مشاعی. این موضوع بیشتر در مورد پروژههای ساختمانی و آپارتمانی کاربرد دارد.
تأثیر گواهی عدم افراز در خرید و فروش ملک
اگر ملکی گواهی عدم افراز دریافت کند، مالکان آن نمیتوانند سهم خود را بهصورت جداگانه بفروشند. در این حالت، بهترین راه فروش کل ملک از طریق دادگاه و تقسیم پول بین مالکان است. خریداران نیز باید به این نکته توجه داشته باشند که ملکی با چندین مالک، ممکن است مشکلات حقوقی داشته باشد.
نمونه متن درخواست گواهی عدم افراز
به نام خدا
ریاست محترم اداره ثبت اسناد و املاک شهرستان .........
با سلام
اینجانب ............ به عنوان یکی از مالکین مشاعی پلاک ثبتی شماره ............ واقع در ............، درخواست افراز این ملک را دارم.
با توجه به عدم امکان تقسیم بهصورت مساوی، خواهشمندم نسبت به بررسی و صدور **گواهی عدم افراز** اقدام فرمایید.
با تشکر
امضا و تاریخ
جمعبندی
گواهی عدم افراز برای مواقعی صادر میشود که یک ملک قابل تقسیم نباشد. این گواهی راه را برای فروش قانونی ملک مشاع باز میکند. آگاهی از مراحل اخذ این گواهی، مدارک لازم و قوانین مربوطه به مالکان کمک میکند تا سریعتر مشکلات مربوط به املاک مشاع را حل کنند.
